Ciemne chmury nad europejską gospodarką – rosną obawy o wzrost. Komentarz głównego Ekonomisty PZU – maj 2026
Już miesiąc temu, w świetle słabych odczytów indeksów PMI, zwracaliśmy uwagę na ryzyko silniejszego osłabienia aktywności gospodarczej w najbliższym otoczeniu zewnętrznym Polski. Wstępne dane za maj tylko te niepokojące tendencje wzmocniły. Złożony indeks koniunktury dla strefy euro spadł do 47,5 pkt, czyli do najniższego poziomu od października 2023 r., i po raz pierwszy od końca 2024 r. znalazł się drugi miesiąc z rzędu poniżej granicy 50 pkt, oddzielającej wzrost od spadku aktywności. Do utrzymujących się w ostatnich miesiącach słabych tendencji w usługach (Wykres 1) w maju dołączyło także wyraźne wyhamowanie w przetwórstwie (Wykres 2). W dwóch największych gospodarkach strefy euro - Francji i Niemczech - ankietowane firmy przemysłowe zasygnalizowały pogorszenie koniunktury po przejściowej, zaskakującej poprawie z poprzednich miesięcy. Najprawdopodobniej wygasa już pozytywny wpływ przezornościowego gromadzenia zapasów w związku w wybuchem konfliktu w rejonie Zatoki Perskiej. Zapasy półproduktów i wyrobów gotowych spadły, podobnie jak liczba nowych zamówień raportowanych w badaniu PMI. Łącznie zamówienia w usługach i przetwórstwie miały w maju spaść najmocniej od półtora roku. Firmy ze strefy euro zgłaszały również cięcie zatrudnienia. W przemyśle, według wyników badania PMI, majowa redukcja etatów miała być wyraźna, ale bardziej niepokojący jest pierwszy od 2021 r. spadek zatrudnienia sygnalizowany w usługach.
Wykres 1: PMI w usługach
Wykres 2: PMI w przetwórstwie
Momentum realnej aktywności w europejskiej gospodarce wyraźnie słabnie. Jak podkreślają autorzy badania PMI, obecne odczyty indeksów koniunktury sugerują, że PKB strefy euro może w drugim kwartale br. obniżyć się o ok. 0,2 proc. kw/kw. To byłby wynik wyraźnie gorszy od założeń marcowej bazowej projekcji EBC (+0,1 proc. kw/kw). Dodatkowo już pierwszy kwartał okazał się słabszy od oczekiwań Banku. Według Eurostatu gospodarka strefy euro urosła w tym okresie jedynie o 0,1 proc. kw/kw, podczas gdy marcowa projekcja EBC zakładała +0,3 proc. Materializacja spadku 0,2 proc. w drugim kwartale sugerowałaby, że scenariuszowo (w marcu EBC przygotował trzy scenariusze rozwoju sytuacji gospodarczej w strefie euro po zablokowaniu Cieśniny Ormuz) jesteśmy gdzieś pomiędzy wariantem niekorzystnym (EBC zakładał w nim spadek PKB w drugim kwartale o 0,1 proc.) a skrajnie negatywnym (EBC zakładał w nim spadek PKB w drugim kwartale o 0,3 proc.). Również Komisja Europejska wydaje się spóźniona z prognozami względem bieżącego rozwoju sytuacji. W opublikowanej w maju wiosennej aktualizacji prognoz, podobnie jak EBC, założono wzrost PKB w strefie euro w drugim kwartale o 0,1 proc. kw/kw. oraz średnio o 0,9 proc. w całym roku. Naszym zdaniem, w świetle badań koniunktury, średnioroczny wzrost PKB w strefie euro bliższy 0,5 proc. należałoby uznać za relatywnie dobry wynik. Średnią w tym roku podtrzymywać będą korzystne „efekty przechodzące” związane ze względnie dobrą kondycją europejskiej gospodarki pod koniec ubiegłego roku.
Ryzyko znacznego spowolnienia tempa wzrostu aktywności gospodarczej u naszego najważniejszego partnera handlowego pozostaje więc wysokie. Przypomnijmy, w ubiegłym roku PKB w strefie euro zwiększył się realnie o 1,4 proc., w tym roku tempo to może być niemal trzykrotnie niższe. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera kondycja popytu wewnętrznego w Polsce, która, przynajmniej na razie, pozostaje umiarkowanie dobra.
Według wstępnych danych tempo wzrostu PKB w Polsce w pierwszym kwartale osłabło do 0,5 proc. kw/kw (SA) z 1 proc. w czwartym kwartale ub.r. W ujęciu rocznym nasza gospodarka urosła jednak o 3,4 proc., najszybciej spośród 21 krajów członkowskich UE, dla których dostępne są dane. Strukturę wzrostu PKB w Polsce GUS przedstawi na początku czerwca, jednak naszym zdaniem główną rolę ponownie odegrał popyt krajowy.
Nakłady inwestycyjne przedsiębiorstw niefinansowych zatrudniających co najmniej 50 osób wzrosły w pierwszym kwartale br. o 8,7 proc. r/r realnie, po średnio +3,2 proc. w 2025 r. Sprzedaż detaliczna zwiększyła się w tym okresie o 4,8 proc. r/r, a produkcja usług w styczniu i lutym rosła średnio o 5,7 proc. r/r.
Wykres 3: Polska - produkcja i sprzedaż (ind., SA)
Wykres 4: Polska - ufność konsumencka
Kwiecień, zgodnie z naszymi oczekiwaniami, przyniósł słabsze odczyty miesięcznych wskaźników aktywności po wyjątkowo mocnym marcu. Zarówno sprzedaż detaliczna, jak i produkcja sprzedana przemysłu spadły miesiąc do miesiąca po odsezonowaniu. Jednorazowo pogorszenie nie zmieniło jednak na razie nadal dość korzystnych tendencji w obu tych obszarach (Wykres 3). Roczny wzrost produkcji przemysłowej w kwietniu wyniósł 3,1 proc. i był o 0,2 pkt proc. wyższy niż zmiana z pierwszego kwartału. Słabiej wypadła sprzedaż detaliczna(+ 1,3 proc. r/r.), na co wpłynęła m.in. mniejsza liczba dni handlowych oraz pogorszenie nastrojów konsumenckich. Co ważne, w maju ufność konsumencka (Wykres 4) jednak wyraźnie się poprawiła. Dodatkowo utrzymują się pozytywne sygnały w wynikach produkcji budowlano-montażowej. Dane GUS pokazują, że w kwietniu poprawiły się roczne tempa zmian produkcji zarówno w firmach zajmujących się budową budynków, jak i wykonujących roboty budowlane specjalistyczne oraz tych wznoszących obiekty inżynierii lądowej i wodnej. Coraz wyraźniej widać, że napływ środków unijnych zaczyna mocniej przekładać się na realne wyniki sektora. Po odsezonowaniu produkcja budowlano-montażowa wzrosła w kwietniu o 3,4 proc. m/m, po bardzo mocnym, 7,2-proc. wzroście w marcu.
Dawid Pachucki
dyrektor Biura Analiz Makroekonomicznych, główny ekonomista PZU
NOTA PRAWNA
Jest to informacja reklamowa. Przed podjęciem ostatecznych decyzji inwestycyjnych należy zapoznać się z prospektem informacyjnym oraz dokumentami zawierającymi kluczowe informacje (KID).
Dane podane w materiale niestanowią oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, jak również usługi doradztwa inwestycyjnego oraz udzielania rekomendacji dotyczących instrumentów finansowych lub ich emitentów w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a także nie są formą świadczenia doradztwa podatkowego, ani pomocy prawnej. Nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji inwestycyjnych.
Wszelkie informacje zawarte w niniejszym materiale pochodzą ze źródeł własnych TFI PZU SA lub źródeł zewnętrznych uznanych przez TFI PZU SA za wiarygodne, lecz nie istnieje gwarancja, iż są one wyczerpujące i w pełni odzwierciedlają stan faktyczny. TFI PZU SA nie może zagwarantować poprawności i kompletności informacji zawartych w niniejszym materiale i nie ponosi żadnej odpowiedzialności za szkody powstałe w wyniku jego wykorzystania niezgodnie z jej przeznaczeniem. TFI PZU SA nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne osób, które zapoznały się z niniejszym materiałem. Wszelkie opinie i oceny wyrażane w niniejszym materiale są opiniami i ocenami TFI PZU SA lub jej doradców będącymi wyrazem ich najlepszej wiedzy popartej informacjami z kompetentnych rynkowych źródeł, obowiązującymi w chwili jej sporządzania. Mogą one podlegać zmianie w każdym momencie, bez uprzedniego powiadomienia. TFI PZU SA zastrzega, że dane zamieszczone w niniejszym materiale mogą być nieaktualne, dlatego w przypadku zamiaru podjęcia decyzji inwestycyjnych zalecamy kontakt z TFI PZU SA, celem uzyskania aktualnych informacji.
Wskazywane w materiałach wartości mają walor historyczny i nie stanowią podstawy do przewidywania i szacunków przyszłych wartości oraz nie stanowią gwarancji osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości, a inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem wynikającym z wahań cen na rynkach, zmian wysokości stóp procentowych, kursów walut itp.
Prawa autorskie do niniejszego materiału przysługują TFI PZU SA z siedzibą w Warszawie. Żadna z części tego materiału nie może być kopiowana lub przekazywana nieupoważnionym osobom. Materiał ten nie może być odtwarzany lub przetrzymywany w jakimkolwiek systemie odtwórczym: elektronicznym, magnetycznym lub innym. Wykorzystywanie jej przez osoby nieupoważnione lub działające niezgodnie z powyższymi zastrzeżeniami bez pisemnej zgody Towarzystwa lub w inny sposób naruszający przepisy prawa autorskiego może być powodem wystąpienia z odpowiednimi roszczeniami.
Jeżeli w treści niniejszego materiału nie wskazano inaczej, źródłem danych są obliczenia własne TFI PZU SA.
TFI PZU SA podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU Spółka Akcyjna, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy KRS, KRS: 0000019102, NIP 527-22-28-027, kapitał zakładowy: 15 013 000 zł wpłacony w całości, Rondo Ignacego Daszyńskiego 4, 00-843 Warszawa, in.pzu.pl